De arrogantie van fotografie: Een interview met Pieter ten Hoopen 31 mei, 15 — interview

Fotografie, film en storytelling; Pieter ten Hoopen (1974, Tubbergen) doet het allemaal. Niet gek dus dat hij werd uitgenodigd om te spreken op de conferentie PhotoStories, waar hij zijn overgang van fotografie naar multimedia besprak. New Dawn sprak hem na zijn lezing, over landschappen en de arrogantie van fotografie.

© Pieter ten Hoopen

© Pieter ten Hoopen

Je hebt fotojournalistiek gestudeerd. Zie jij jezelf als een fotojournalist of meer als storyteller?
Nee, ik ben geen fotojournalist. Met mijn meeste projecten werk ik wel op een traditionele documentaire manier, ik zou bijvoorbeeld nooit ingrijpen in een situatie. Dat is voor mij ook de uitdaging, fotograferen wat er gebeurd. Alleen met portretten niet, die zijn natuurlijk altijd staged.

Mijn werk is denk ik het beste samen te vatten als storytelling want er is geen begrenzing, zoals bij fotojournalistiek. Ik fotografeer meer de kleine verhalen. Zoals in Hungry Horse, no one could care less about this little town, maar dat maakt het voor mij interessant. Het is fascinerend om daar een sterk visueel verhaal over te kunnen maken.

© Pieter ten Hoopen

© Pieter ten Hoopen

Je foto’s van Montana hebben een poëtische, bijna romantische uitstraling. Ben je een romanticus?
De beelden hebben twee kanten, er zit ook vrij veel dood in. Als je al de beelden ziet, is het verhaal vrij donker, maar wel met verschillende aspecten. De film is een stuk positiever in vergelijking tot het boek. Maar er zit wel degelijk iets poëtisch in, in de landschappen en in de mensen. Als ik fotografeer, wil ik het landschap voelen. Het kan een verhaal vertellen; seksueel of agressief zijn. Ik wil al die dingen voelen in mijn beelden.

Landschap is een heel belangrijk deel van mijn leven. Ik ben opgegroeid in de land- en bosbouw, en mijn huis in Zweden zit tussen de bossen in. Het landschap bepaalt hoe mijn dag verloopt of hoe mijn wereld eruit ziet. Hoe is het weer, hoe is het licht, hoe erg was de storm die nacht? Het bepaald mijn state of mind. Dat wil ik in mijn foto’s laten zien en voelen. Of dat lukt weet ik niet, maar dat is wat ik wil.

© Pieter ten Hoopen

© Pieter ten Hoopen

Voel je je dan ook meer thuis op een afgelegen plek dan in de stad?
Dat ligt eraan. Ik vind het vooral heel belangrijk om mezelf te begrenzen. Om bewust een gebied of een plek te kiezen om te fotograferen. Het moet overzichtelijk zijn om het in je op te kunnen nemen. Als het niet overzichtelijk is creëer je verwarring bij jezelf, en dan wordt je visueel belemmerd. Ik stel duidelijke grenzen op en daar werk ik in. Ik vind het geweldig om op die manier te werken, ik ben dan op mijn best. Die begrenzing heb ik nodig om me te kunnen concentreren en de omgeving te kunnen voelen.

© Pieter ten Hoopen

© Pieter ten Hoopen

Tijdens je lezing noemde je fotografie arrogant, kan je dat toelichten?
Het is niet alleen fotografie, fotografen zijn over het algemeen vrij arrogant. Heel veel fotografen, ook ikzelf in periodes, zijn vreselijk verliefd op zichzelf en wat ze allemaal kunnen. En dat moet je in bepaalde fases ook wel zijn. Je moet zelfvertrouwen hebben in wat je kunt en in wat je wilt. Maar het is ook een kunst om je te kunnen bevrijden van jezelf. Om verder te kunnen zien, en je fotografische werk niet zo serieus te nemen.

Waar ik me altijd vreselijk aan irriteer is dat fotografen meer met zichzelf bezig zijn dan met de onderwerpen. Dat is heel gevaarlijk als je een verhaal wilt vertellen over andere mensen. Je moet jezelf dan juist op de tweede plek zetten. Op het moment dat je thuiskomt met je materiaal, dan moet je arrogant zijn. Je moet goede beslissingen kunnen nemen, dat is heel belangrijk.

Fotografen denken ook dat hun foto’s de waarheid zijn. Dat heb ik nooit begrepen. Wat is eigenlijk de waarheid? Die bestaat niet. We moeten inzien dat dit mijn waarheid is, mijn manier van zien. Vaak vinden wij, als fotografen, onszelf te interessant.

© Pieter ten Hoopen

© Pieter ten Hoopen

Je bent veel bezig met film en multimedia, ben je van plan daarmee verder te gaan?
Ja, maar ik blijf wel nog fotograferen. Ik heb nu een periode gehad waarin ik niet zo verliefd meer ben op fotografie. Ik hou er natuurlijk nog wel erg van, het is mijn basis. Het is net als een relatie, als een huwelijk. Het gaat op en neer. Ik heb nu een fase gehad waarin ik niet zo veel meer van mijn ‘vriendin’ hou, ik voel iets minder passie. Maar ik weet uit ervaring dat dit weer terugkomt.

Ik heb input en inspiratie nodig. Dan begin ik het weer te voelen. Het is net als een topsport. Je moet niet te veel trainen, niet te veel wedstrijden doen. Je moet het doseren, je voorbereiden op een wedstrijd of fase. Ik wil binnenkort graag een nieuw boek maken, ik weet nog niet waarover, maar ik begin me nu al mentaal voor te bereiden. Over een half jaar moet ik weer knallen, dan moet het weer gebeuren. In de toekomst zou ik heel graag mijn eerste echte speelfilm willen maken. Dat is een droom van me, en dit gaat ook zeker gebeuren.

© Pieter ten Hoopen

© Pieter ten Hoopen

Tekst door Isabeau van Halm

pietertenhoopen.com


Ibasho Gallery presenteert: Tea Ceremony And Flower Arrangement - Max Pinckers in dialoog met Werner Bischof event — 1 mei

Het beeld van Japan, verzadigd door clichés van een ondoordringbare en technologisch geavanceerde eilandnatie met zeer gedefinieerde culturele onderwerpen - zoals...

↠ read more

Kahmann Gallery presenteert: Marvin Newman in 5&33 Gallery event — 1 mei

In de jaren vijftig, een tijd waarin bijna alle kunstfotografen in zwart en wit werkten, durfden maar een paar pioniers met kleur te experimenteren. Een van hen was Marvin Newman...

↠ read more

OPEN CALL: NEW DUTCH TALENT event — 1 mei

GUP Magazine presenteert vol trots de achtste editie van New Dutch Photography Talent: New 2019. Deze toonaangevende publicatie introduceert ieder jaar de 100 beste nieuwe...

↠ read more

Melkweg Expo presenteert: metamorphosis - Lois Cohen & Indiana Roma Voss event — 26 april

Fotograaf Lois Cohen en stylist Indiana Roma Voss exposeren van 19 mei tot 10 juni ‘Metamorphosis’ in Melkweg Expo. Twaalf vrouwelijke iconen uit religie tot...

↠ read more

Adrien Lacheré - Memento Bangkok portfolio — 26 april

Adrien Lacheré (b.1988, FR) ontwikkelde zijn passie voor de fotografie tijdens zijn studies economie, hij maakte zijn eerste fotoreeksen in het dagelijkse...

↠ read more

Ronin - Tales of Solitude portfolio — 24 april

De werken van Ronin (b. 1978, based in NL) variëren van geënsceneerde scènes in nachtlandschappen tot intieme ontmoetingen in barre omstandigheden. We...

↠ read more

Stadsarchief Amsterdam presenteert: Dolf Toussaint event — 24 april

De Amsterdamse fotograaf Dolf Toussaint (1924-2017) zwierf vanaf de jaren zestig met zijn camera door de straten van Amsterdam en bracht de inwoners op sprekende wijze in beeld....

↠ read more

Viktor Van Hoof - Som Wansodany, movie super star was killed portfolio — 24 april

In de jaren ‘60 werd de eerste Cambodjaanse film geproduceerd, groeide het aantal studio’s fenomenaal en kenden de Khmer films een groot succes. Mensen gingen...

↠ read more

Instagram Takeover - Sam Gregg portfolio — 23 april

"Napels zien en sterven," vertelde Johann Wolfgang Von Goethe van Faus Italian Journey in 1786. Tegenwoordig is de uitdrukking een ironische verwijzing geworden naar de...

↠ read more

Kiekie - Olympisch Young Talent event — 18 april

Ook in 2018 gaat KIEKIE voor Olympus Nederland op zoek naar nieuw, jong talent! Met als doel om je uiteindelijk door te ontwikkelen als Olympus Visionary. Als Olympus Visionary...

↠ read more