De intimiteit van de kunstenaar: een interview met Olivier Picasso 30 november, 15 — interview

Een rondreizende expositie van intieme momenten en plekken van kunstenaars als Pablo Picasso, Keith Haring en Salvador Dali. Wie kan dit beter samenstellen dan de kleinzoon van kunstenaar Pablo Picasso; Olivier Widmaier Picasso. Met zijn kennis van kunst en zijn persoonlijke kijk op het medium fotografie wist hij de expositie ‘Revealed’ samen te stellen die momenteel te bezichtigen is in Sofitel Legend The Grand Amsterdam.

Tot de twintigste eeuw hielden kunstenaars hun atelier geheim voor het grote publiek. Ik las dat je grootvader, Pablo Picasso, dit geheim ook uitoefende. Waarom wilde jij met deze fotoserie dat mysterie verbreken?
Ik wilde het moment laten zien wanneer de kunstenaar zich in zijn meest intieme omgeving bevindt door het oog van de fotograaf. Op deze manier wilde ik vertellen dat het enkel gewone mensen zijn en zij zich ook kwetsbaar op kunnen stellen wanneer zij zich in hun eigen omgeving bevinden. Toch wilde ik niet alleen het atelier van de kunstenaar laten zien; ik wilde ook beeld exposerenwaarin zij in hun woonkamer zaten of op de markt liepen.

FESTIVAL DE CANNES 1956 J.GAROFALO/M.SIMON/PARISMATCH/SCOOP

RENDEZ-VOUS AVEC LE PEINTRE RAOUL DUFY IZIS/PARISMATCH/SCOOP

Wat is de waarde van fotografie in relatie tot de kunstenaars?
In de expositie speelt de relatie tussen kunstenaar en fotograaf een belangrijke rol; de kunstenaar in die tijd was betamelijk terughoudend wat betreft het promoten van hun werk en de manier waarop zij zich gedroegen voor de camera. Mijn grootvader was in eerste instantie erg terughoudend met fotografie. In zijn wereld was een schilderij altijd hetgeen geweest wat ons het dichtste bij de realiteit kon brengen, buiten de realiteit om. Dit terwijl fotografie daadwerkelijk de realiteit kon vast leggen.

Mijn grootvader was bewust van zijn talent en besloot dit vast te leggen in een documentaire. Hij begon zichzelf te fotograferen; we zouden hier dus kunnen spreken van de eerste ‘selfies’. Toch blijft het moeilijk om beeldmateriaal van Picasso te vinden waarin hij praat. Hij was hierin terughoudend vanwege zijn Spaanse accent en de angst voor de mogelijkheid dat anderen zijn woorden konden gemanipuleren.

PABLO PICASSO ET SON MODELE SYLVETTE DAVID F.PAGES/PARISMATCH/SCOOP

LA CHAPELLE DE JEAN COCTEAU René VITAL/PARISMATCH/SCOOP

Tegenwoordig is de werkplek van een kunstenaar niet zo zeer een geheim meer; voornamelijk door de opkomst van social media. Hoe denk je dat kunstenaars als Pablo Picasso, Keith Haring en Salvador Dali zichzelf zouden promoten wanneer ze in onze huidige tijd kunst hadden gemaakt? Zou hun werkplek nog steeds zo’n mysterie zijn?
Deze kunstenaars waren in hun tijd niet bewust van de consequenties van fotografie en film; er heerste een terughoudendheid tegenover deze media. Zij lieten zich enkel fotografen wanneer zij een persoonlijke relatie hadden met de fotograaf en er dus sprake was van een vertrouwensband. Vandaag de dag heeft de kunstenaar zelf veel meer controle en eigen inbreng over beeld en de manier waarop ze zichzelf en hun werk promoten. Hoe de kunstenaars vroeger voornamelijk alleen in hun afgesloten atelier werkten, zouden zij vandaag waarschijnlijk een webmaster, stylist en manager hebben. In deze tijd draait het niet enkel meer om het werk van de kunstenaar; het gezicht en de herkenbaarheid van de persoon zelf is een belangrijke rol gaan spelen.

Waarom heb je voor deze combinatie van kunstenaars gekozen?
De beelden laten het verschil zien van het kunstenaar zijn. Bijvoorbeeld het beeld met Marc Chagall; het is een beeld waarin hij het plafond van Opera Garnier in Parijs schildert. Dit is hoogstwaarschijnlijk zijn grootste prestatie en een werk wat nog heel bekend is en — belangrijker — nog leeft. En waar een kunstenaar als Picasso alleen was, had Jeff Koons een team achter zich staan.

MARC CHAGALL PEINT LE PLAFOND DE L'OPERA GARNIER IZIS/PARISMATCH/SCOOP

MARC CHAGALL PEINT LE PLAFOND DE L'OPERA GARNIER IZIS/PARISMATCH/SCOOP

Wanneer je over de expositie spreekt gebruik je vaak het woord ‘intimiteit’. Wat is volgens jou de definitie van dit woord in relatie tot de expositie?
In deze expositie zijn er twee manieren die het woord ‘intimiteit’ definiëren. Als eerste zijn het de locaties waar de foto’s zijn genomen. Dit is voornamelijk de werkplek, de studio of woonkamer van de kunstenaar; een persoonlijke plek. Maar intimiteit zit ook in de manier waarop de kunstenaars hun werk zelf zagen. Salvador Dali wilde bijvoorbeeld zijn definitie van intimiteit projecteren op de kijker door een naakte vrouw te schilderen in de natuur met een zachte glans die over het schilderij valt. Toch is dit geen echte intimiteit, omdat het geen echt beeld weergeeft. Op deze manier bouwt de kunstenaar een beeld waarop veel mensen intimiteit zien; naakt, natuurlijk en eenvoudig.

KEES VAN DONGEN ET BRIGITTE BARDOT IZIS/PARISMATCH/SCOOP

KEES VAN DONGEN DANS SON ATELIER R. VITAL/PARISMATCH/SCOOP

Wat is je favoriete beeld uit de expositie?
Mijn favoriete beeld van Picasso in deze expositie is het beeld waarin hij met zijn laatste vrouw danst in zijn woonkamer. Ik vind het een verassende foto; in die tijd heerste er een burgeroorlog, toch is een man als Picasso in volle genot aan het dansen is in zijn huiskamer. Hij was serieus over zijn werk, maar relaxed over het leven, vrienden en familie.

Het beeld van Jeff Koons waarin hij met mensen in zijn studio aan het werk is, is mijn favoriete beeld uit de gehele expositie. Het is een heel eerlijk beeld; hij is er bewust van dat hij een bekende kunstenaar is en hij maakt er geen geheim van dat hij een team achter zich heeft staan. Dat is de kracht van dit beeld. Ik ben er van overtuigd dat mensen snel zien of een kunstenaar — en zeker tegenwoordig waarin de kunstenaar om moet gaan met vele publicaties en social media platformen — de waarheid laat zien of niet.

Het is een rondreizende expositie; waarom wilde je de expositie laten zien in verschillende hotels in plaats van galerieën of musea?
Ik wilde een link creëren tussen de intimiteit van de expositie en intimiteit in de plek waar de expositie tentoon wordt gesteld. Een hotel, een huis weg van thuis, is anders dan een expositie ruimte. In een hotel moet je echter meer moeite doen om de aandacht van de gast te trekken; ze gaan niet het hele hotel door om alles te bekijken, omdat het niet de gewoonlijke route is. Door grote namen te laten zien in een andere context dan we gewend zijn raken mensen sneller geïnteresseerd in een omgeving als een hotel.

JOAN MIRO A MAJORQUE Tony SAULNIER/PARISMATCH/SCOOP

MISE EN SCENE AUTOUR DE VENUS POUR SALVADOR DALI Tony SAULNIER/PARISMATCH/SCOOP

Kun je mij iets vertellen over het proces dat je onderging om tot deze expositie te komen?
Het proces begon met ongeveer duizend beelden binnen een combinatie van verschillende archieven. Hieruit moest er een selectie gemaakt worden van honderd beelden, waarvan maximaal dertig foto’s overbleven voor de de expositie. Ik wilde meer dan alleen een portret; ik wilde beelden waar je een doorlopende activiteit in ziet. Het laten zien van beelden van Picasso was een must, gezien ik een persoonlijke relatie met hem had. De andere 25 beelden zijn van andere bekendheden binnen de kunstwereld. Wat ik belangrijk vind om te waarborgen is het feit dat zij nu ‘celebrities’ zijn, maar voor hun staat het kunstenaarschap toch altijd op nummer één.

fotoexpositie.nl


New Dawn is gestopt editorial — 1 februari

New Dawn is gestopt. New Dawn was een platform voor hedendaagse Nederlandse fotografie waar talent een podium werd geboden. Twee jaar en duizend posts later houdt New Dawn op te...

↠ read more

Van architectuur naar fotografie. Een interview met Dirk Hardy. interview — 1 februari

Anouk Dingelstad (1989, Amsterdam) werkte voorheen als creative producer/artbuyer bij KesselsKramer en als fotografie & new business agent. Voor ons interviewt ze...

↠ read more

Eli Dijkers en zijn parallelle wereld vol zwart-wit portfolio — 1 februari

“Het mooie is niet gecultiveerd, het lelijke is niet een probleem.” Eli Dijkers toont op de grens van het journalistieke een poëtische kant van ons alledaagse...

↠ read more

Nanda Meijer - Dag gedachten portfolio — 31 januari

Nanda Meijer maakte elke dag een foto met haar polaroid camera en schreef er dan bij waar ze op dat moment aan dacht. Het project ontstond omdat ze het altijd al interessant heeft...

↠ read more

Maarten Kuypers en zijn noodzaak tot herhaling portfolio — 31 januari

Kosmopolitische omgevingen als New York betekenen chaos. Want waar maak je verbinding mee als je gebombardeerd wordt met beeld en geluid? De meeste mensen staan in...

↠ read more

Danielle van der Schans - Hotel Linate portfolio — 30 januari

Tijdens haar bezoek aan Milaan viel het Danielle van der Schans op dat er veel Noord Afrikaanse, Eritrese vluchtelingen zich in de metropool bevinden. Zoekende naar een baan en...

↠ read more

Rogier ten Hacken - Existence portfolio — 30 januari

Fotografie is iets waar Rogier ten Hacken altijd mee bezig is. Hij kan niet anders; het is hoe hij in het leven staat en het is voor hem een manier geworden om het leven meer te duiden....

↠ read more

Nederlands Fotomuseum - Quickscan #2 editorial — 29 januari

Quickscan. Een vluchtige inventarisatie: onvolledig, tastend, het begin van een dialoog en een eerste bepaling van de verschillende posities in het veld. De Nederlandse...

↠ read more

I can’t put my finger on it - Karmen Ayvazyan portfolio — 29 januari

Het werk van Karmen Ayvazyan toont ongewone situaties waarbij eenvoud gepaard gaat met een bepaalde complexiteit. Zo gaat Karmen steeds op zoek naar een wisselend spel van het...

↠ read more

Quintessence event — 28 januari

Zondag 13 februari opent de tweevoudige expositie Quintessence met werk van Popel Coumou en Charlott Markus bij Dapiran Art Project Space in Utrecht. Quintessence belicht het...

↠ read more