De Jonge Jaren: Koos Breukel 24 maart, 14 — interview

Koos Breukel (Den Haag, 1962) kennen we als één van de beste portretfotografen van Nederland. Maar hoe is het eigenlijk allemaal begonnen? New Dawn kwam langs het hemd van het lijf vragen over ‘vroeger’.

© Sander Troelstra

Als klein jongetje was hij omringd door fotografisch talent: een bevlogen amateur fotograaf als moeder en ook een broer die professioneel fotograaf wilde worden. Bij Koos zelf was er in eerste instantie geen drang om te fotograferen, maar hij had wel interesse in het ontwikkelen en afdrukken: “Ik wilde het zelf proberen en heb toen een doka gebouwd en kon te keer gaan met het geschoten werk van een vriend. Later kwam de fotografie van mijn moeder ook van pas.”

Rond zijn zeventiende kreeg Koos een oude camera en ging hij zelf ook fotograferen. “Ik was begonnen met landschappen, maar kwam er al snel achter dat mensen toch meer met me deden.
Maar ik had toen nog geen behoefte om mensen te portretteren.”

“Alleen het imago van fotograaf zijnde interesseerde me niet; mannen met jasjes waar 10.000 zakken aan vast zaten voor al hun rollen film. Mijn drive was gewoon foto's maken, verder niets.” In het begin was fotografie eigenlijk gewoon een hobby: “Vroeger wou ik oceanograaf worden, net zoals Jacques Cousteau bijvoorbeeld. Iemand die de diepzee verkend met een aqualong. Of een jazzdrummer, dat leek me ook wel wat. Ik drum overigens nog steeds!”

Koos en Riet Breukel, Kijkduin, 1993 © Koos Breukel

Na het zien van Street Life, een boek van Ed van der Elsken, begonnen de belletjes te rinkelen: “Ik leerde toen dat als ik steeds nieuwsgierig naar iets was, dat ik het meteen beeldend kon vastleggen. Dat ik ook vanuit dat standpunt ging nadenken.”

In Alphen aan den Rijn, waar Koos destijds woonde en is opgegroeid, leefde een grote Molukse gemeenschap waar hij bevriend mee raakte. “Het was net na de treinkaping en ik was bezig met een aantal projecten voor een creatief clubje die met verschillende culturele manifestaties te werk gingen. Zelf was ik opzoek naar mensen die verwrongen zaten in maatschappelijke onrust. Het heeft niks met integriteit te maken, maar levert gewoon een bepaalde spanningen op wat tot een goede foto lijdt.”

Michael Matthews, Amsterdam, 1995 © Koos Breukel

Dit waren dus je eerste stappen richting het leven van een fotograaf. Intussen had je je studie in op de Koninklijke Academie in Den Haag (KABK) succesvol afgerond. Dat is toch best knap, voor een man zonder motivatie op de middelbare school.

“Ach ja, de middelbare school. Maar goed, mijn vader besloot mij de kans te geven om fotografie te studeren en ik beloofde hem dat ik het zou afmaken. Van 1982 tot 1986 studeerde ik aan de KABK en in mijn vierde jaar verhuisde ik naar Amsterdam om stage te lopen bij Reinier Gerritsen en Bert van Goethem. Sindsdien woon ik daar en heb ik er mijn eigen studio.”

Voor jezelf beginnen lijkt een grote, enge stap…?

“Maar als je midden in je eigen avontuur staat kan het alleen maar spannend en verrijkend uitpakken.Samen met Hedy van Erp en Eric Hamelink ben ik een eigen studio begonnen in een oude sigarenzaak in Amsterdam-West. Ik kon daar werken en wonen, wat ideaal was op dat moment. Hedy deed het agentschap en Eric en ik de fotografie.”

Ata Kandó, Bergen, 2012 © Koos Breukel

En hoe is dat nu?

“Ik ben niet dagelijks bezig met fotografie, maar ik heb mijn leven zo ingericht dat ik heel makkelijk aan de slag kan. Veel mensen komen naar mijn huis toe met eigen motieven, maar als ik ergens geïnteresseerd in ben kan ik ook op stap. Laatst was ik in Volendam te vinden op de Don Bosco school, waar ik ad-hoc een geïmproviseerde studio bouwde om twintig jongeren te fotograferen.”

Heb je je laten inspireren door andere grootheden in het vak? En hoe is het je uiteindelijk gelukt je eigen stijl te ontwikkelen?

“In het begin was Ed van der Elsken wel een groot voorbeeld. Later kwam ik het werk van Irving Penn tegen, ook wel ‘de laatste Victoriaanse fotograaf’ genoemd omdat zijn stijl zo verwant was aan de 19de eeuwse portretfotografie. En Dianne Arbus en Richard Avedon waren natuurlijk ook niet te missen. Ik heb altijd goed naar hun werk gekeken om daaruit mijn eigen visuele handschrift te creëren. Maar het leven zelf is natuurlijk ook een oneindige bron van informatie.”

Lucian Freud, Londen, 2008 © Koos Breukel

Koos Breukel is inmiddels zelf zeer succesvol en een groot voorbeeld voor de nieuwe generatie van portretfotografen, maar zelfs hem zit het wel eens tegen. “Af en toe kom ik ook in situaties terecht waarin helemaal niets lukt, terwijl andere keren is het in één klap gebeurd. Ik probeerde een keer een fotoreeks te maken van een groep vrouwen die op de Eeuwigelaan wonen, in Bergen. Het gegeven vond ik heel interessant, maar ik had blijkbaar niks met die vrouwen dus kwam er geen goede foto uit.”

Geert Wildersheb ik ook in Den Haag gefotografeerd, wat op zich al een ervaring was: “hij had z'n haar tot de wortels geblondeerd, zo ijdel is hij dan wel. Ik vroeg of hij aan de Kerst kon denken en er verscheen enige verwarring in zijn ogen, zoekend naar het gevoel van Kerst. De achterdochtigheid van die paar seconden was heel interessant om te zien, normaal krijgt een mens een warm gevoel bij Kerst, maar bij hem was het één groot zoektocht..”

Rineke Dijkstra, Amsterdam 2009 © Koos Breukel

Je bent ook docent geweest aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam van 1992 tot 2003. Wat vond je het belangrijk om aan je studenten over te dragen?

“Mijn colleges daagden ze uit om erachter te komen waar ze warm van werden, niet hoe ze een rolletje film konden ontwikkelen. Toen ik begon met fotograferen moest ik dat ook ontdekken. Er waren in mijn begintijd ook een aantal grote gebeurtenissen die mij hebben gevormd en waar mede mijn fascinatie voor de ploeterende mens vandaan komt.”

Jimmy Creed, Amsterdam, 2009 © Koos Breukel

“Ik heb een heftige auto ongeluk gehad, en de plotselinge dood van mijn vader kwam ook hard aan. Daarnaast zijn twee van mijn beste vrienden overleden - één vriend had AIDS, de ander een hersentumor. Ik ben ze gaan volgen en fotograferen, waaruit bleek dat ik een enorme belangstelling had voor de mens als overlever en met welke rol dat gespeeld wordt Dit is zo'n twintig á dertig jaar geleden, maar een aantal beelden blijven voor altijd bij je.” Door middel van fotografie heeft Koos zijn verlies en verdriet kunnen verwerken: “Door ze met de camera te volgen geef je je dierbaren een eigenlijk monument. Je kunt het bekijken als de kunst van het koesteren.”

Erik Hamelink, Frankrijk, 1996 © Koos Breukel

Me We is een boek met fotoportretten van Koos Breukel die hij de afgelopen dertig jaar heeft gemaakt. Van geboorte en vreugde tot ziekte en dood: alle aspecten van
 het leven krijgen een gelijkwaardige plaats in dit project dat opgevat kan worden als
 een alternatief, universeel familiealbum. Tegelijkertijd geeft het boek een uniek inzicht in de persoonlijke agenda en artistieke ontwikkeling van Koos. Me We is een co-uitgave van YdocPublishing en Hannibal Publishing. Met teksten van de Vlaamse auteur Erwin Mortier en Nederlandse fotohistoricus Hedy van Erp. Het ontwerp is van Sabine Verschueren.

koosbreukel.com
mewe.nu


New Dawn is gestopt editorial — 1 februari

New Dawn is gestopt. New Dawn was een platform voor hedendaagse Nederlandse fotografie waar talent een podium werd geboden. Twee jaar en duizend posts later houdt New Dawn op te...

↠ read more

Van architectuur naar fotografie. Een interview met Dirk Hardy. interview — 1 februari

Anouk Dingelstad (1989, Amsterdam) werkte voorheen als creative producer/artbuyer bij KesselsKramer en als fotografie & new business agent. Voor ons interviewt ze...

↠ read more

Eli Dijkers en zijn parallelle wereld vol zwart-wit portfolio — 1 februari

“Het mooie is niet gecultiveerd, het lelijke is niet een probleem.” Eli Dijkers toont op de grens van het journalistieke een poëtische kant van ons alledaagse...

↠ read more

Nanda Meijer - Dag gedachten portfolio — 31 januari

Nanda Meijer maakte elke dag een foto met haar polaroid camera en schreef er dan bij waar ze op dat moment aan dacht. Het project ontstond omdat ze het altijd al interessant heeft...

↠ read more

Maarten Kuypers en zijn noodzaak tot herhaling portfolio — 31 januari

Kosmopolitische omgevingen als New York betekenen chaos. Want waar maak je verbinding mee als je gebombardeerd wordt met beeld en geluid? De meeste mensen staan in...

↠ read more

Danielle van der Schans - Hotel Linate portfolio — 30 januari

Tijdens haar bezoek aan Milaan viel het Danielle van der Schans op dat er veel Noord Afrikaanse, Eritrese vluchtelingen zich in de metropool bevinden. Zoekende naar een baan en...

↠ read more

Rogier ten Hacken - Existence portfolio — 30 januari

Fotografie is iets waar Rogier ten Hacken altijd mee bezig is. Hij kan niet anders; het is hoe hij in het leven staat en het is voor hem een manier geworden om het leven meer te duiden....

↠ read more

Nederlands Fotomuseum - Quickscan #2 editorial — 29 januari

Quickscan. Een vluchtige inventarisatie: onvolledig, tastend, het begin van een dialoog en een eerste bepaling van de verschillende posities in het veld. De Nederlandse...

↠ read more

I can’t put my finger on it - Karmen Ayvazyan portfolio — 29 januari

Het werk van Karmen Ayvazyan toont ongewone situaties waarbij eenvoud gepaard gaat met een bepaalde complexiteit. Zo gaat Karmen steeds op zoek naar een wisselend spel van het...

↠ read more

Quintessence event — 28 januari

Zondag 13 februari opent de tweevoudige expositie Quintessence met werk van Popel Coumou en Charlott Markus bij Dapiran Art Project Space in Utrecht. Quintessence belicht het...

↠ read more