De realiteiten van Denis Darzacq 3 juli, 15 — interview

Midden juni organiseerde het Nederlands Fotomuseum een Masterclass met de Franse fotograaf Denis Darzacq (Parijs, 1961). New Dawn had het genoegen om Darzacq te interviewen tijdens zijn bezoek aan Rotterdam. We spraken hem over zijn rol als docent, zijn kijk op de wereld en zijn werk.

Darzacq won in 2007 de World Press Photo Award voor zijn serie ‘La Chute’, waarin hij de energie en levenslust van jonge dansers in actie laat contrasteren met het stadse leven. In zijn werk verbeeldt Darzacq zijn kritische blik op de maatschappij op scherpe en creatieve wijze.

© Denis Darzacq

Je hebt zojuist een Masterclass gegeven. Hoe is het om als fotograaf niet alleen over jouw eigen werk te praten, maar ook een educatieve rol op je te nemen?
Op een bepaald moment in je leven is het tijd om terug te geven wat je zelf al hebt mogen ontvangen. Als het kan, zeg ik graag ‘ja’ tegen dit soort dingen. Ik denk dat dit soort activiteiten heel interessant zijn. Niet alleen voor de studenten, maar ook voor mijzelf. Het is een moment waarop mensen willen laten zien waar ze mee bezig zijn. We delen dit moment met elkaar. Het is een open conversatie. Studenten die een masterclass doen, lopen vaak tegen problemen aan die ze zelf niet kunnen oplossen. Ze willen iets veranderen aan hun werkwijze, maar ze weten niet hoe. Ze zijn op zoek en het resultaat van deze zoektocht zal uiteindelijk te zien zijn in hun werk.

Herken je de problemen waar de studenten tegenaan lopen?
Ja, zeker! Soms wil je een bepaald idee uitvoeren en kijk je niet meer naar de rest van de mogelijkheden. Als iemand je daarop wijst, zie je ineens zaken die je eerder over het hoofd hebt gezien. Hoe kan je iets wat je diep van binnen voelt, daadwerkelijk verbeelden? Dat is een moeilijk proces. Niet omdat wat je denkt niet interessant is, maar omdat de manier waarop je dat verbeeldt mogelijk oninteressant kan zijn. Het thema van de masterclass was een balans vinden tussen twee realiteiten. Zo’n thema vormt altijd het begin van een conversatie. Omdat mijn werk inspeelt op die balans, is het voor mij makkelijk om de conversatie op gang te brengen. Maar de studenten hoeven mijn visie uiteraard niet te volgen.

© Denis Darzacq

Waarom speel je in jouw werk met verschillende realiteiten?
Ik denk dat sterke beelden bestaan uit paradoxale acties binnen het frame. Als je erin slaagt om binnen hetzelfde beeld verschillende realiteiten te vangen, dan geeft die paradoxale shock een bepaalde intensiteit aan de beelden. Fotografie is voor mij een manier om de wereld te begrijpen. Voor mij is een foto dan ook een vraag en geen antwoord.

Over ‘La Chute’, waarmee je de World Press Photo hebt gewonnen, hoe ben je destijds op het idee gekomen voor deze serie?
In 2005 kwamen twee jongens om het leven tijdens een rel in Frankrijk. Ze probeerden aan de politie te ontsnappen en verschuilden zich in een elektriciteitskast, waar ze werden geëlektrocuteerd. Alle voorsteden van Frankrijk kwamen in opstand. Auto’s werden in brand gestoken en er raakten veel mensen gewond. In de media werden deze jongeren afgeschilderd als mensen zonder discipline, zelfbeheersing en levensdoel. Ik schrok hiervan en wilde laten zien dat de werkelijkheid anders was dan de media vertelde. De jongeren hebben wel degelijk discipline, de wil om te werken en het vermogen om te uiten wat ze denken. Ik vroeg de jongeren of ze dansend een figuur wilden maken om uitdrukking te geven aan het feit dat je ‘verstoten’ bent. In het frame zijn ze letterlijk op zoek naar hun balans. Op deze manier verbeelden de foto’s het vinden van een balans in de maatschappij.

© Denis Darzacq

Er hangen vier van jouw werken in de tentoonstelling ‘Faces’. Hoe ervaar je het om in deze bijzondere groepstentoonstelling te hangen?
Het is altijd een eer om tussen andere bekende fotografen te mogen hangen. Ik ben er ontzettend trots op. Deze expositie vormt een conversatie tussen tal van beelden. Het is een dynamisch en divers geheel. Het is een verrijking voor je kijk op de wereld.

Op welke manier dragen jouw beelden hieraan bij?
De beelden uit de serie ‘Casques de Thouars’ maakte ik in een klein dorpje in het midden van Frankrijk. Er gebeurt daar niks. Ze hebben de 20e eeuw gemist en hoogstwaarschijnlijk gaat de 21e eeuw ook aan ze voorbij. Maar ze hebben wel internet en televisie. Ze zien wat voor spannends er allemaal in de rest van de wereld gebeurt, alles is in beweging. De jongeren daar rijden op scooters en dragen allemaal een helm. Voor mij was dit laatste een heel verrassend element. Het zijn hele sportieve helmen, bijna helmen voor de Olympische Spelen. Plots zie je dat deze helmen niet alleen dienen als bescherming, maar ook als sieraad en als masker. Een masker waardoor iedereen een hele andere uitstraling krijgt. Plots lijken de jongeren op Darth Vader uit Star Wars. Maar onder die helm zie je wel de sjaal zitten die door grootmoeder is gebreid. Het zijn twee realiteiten die met elkaar zijn verweven. De jongeren proberen zich steeds opnieuw uit te vinden om een plek te vinden in de maatschappij. Ze creëren hun eigen persoonlijkheid. En dat is iets wat wij allemaal doen, we zijn constant op zoek naar onszelf.

© Denis Darzacq

Herken je jezelf in deze jongeren?
Ik voel mij altijd verbonden met de energie van de jeugd, de levendigheid. Zij hebben nog een leven voor zich, ze zijn nog veranderlijk. Ik denk dat je gelijk hebt, waarschijnlijk heb ik onbewust een deel van mijzelf hierin herkend. Op die manier zijn het een beetje zelfportretten.

Met de serie ‘Act’ toon je een heel ander (maatschappelijk) onderwerp.
Dat klopt. In deze serie verbeeld ik mensen met een handicap. Ik denk dat het de taak is van kunstenaars om hier de aandacht op te vestigen. We leven in een democratie. We moeten allemaal het recht hebben om op dezelfde plek te kunnen wonen en niet enkel in een tehuis ver weg van het centrum. De titel ‘Act’ staat dan ook voor actie en activisme. Door middel van mijn serie geef ik deze mensen een plek in de artistieke wereld.

© Denis Darzacq

Waarom is het zo belangrijk voor je om dit te doen?
Ik wil zoveel mogelijk zien in mijn leven. Ik wil zo dicht mogelijk bij verschillende mensen komen als ik kan. Ik heb het geluk dat voor mijn werk veel kan reizen. Ik kan steden op een andere manier bezoeken dan als toerist, ik ontmoet veel mensen met verschillende achtergronden. Dat is mijn favoriete manier van reizen. Om te zijn, om hier te zijn en omdat ik nieuwsgierig ben. Ik heb mij beseft dat ik de mogelijkheid heb om op te komen voor anderen, om hun stem te laten horen.

Ben je op dit moment ook bezig met een nieuw project?
Ja, zeker! Ik ben met een groep dansers naar museum het Louvre geweest. Daar hebben we een film gemaakt getiteld ‘La Visite’. Het Louvre was gesloten, speciaal voor ons. Op een dinsdagnacht, het was fantastisch! Ze zijn zo vrij.

© Denis Darzacq

Het Nederlands Fotomuseum toont tot en met 23 augustus de expositie ‘Faces’ waarin beelden van Denis Darzacq te zien zijn uit zijn series ‘Act’ (2010) en ‘Casques de Thouars’ (2007-2008). We hebben het gelijknamige boek ook gerecenseerd.

Tekst door Risiana Levie


New Dawn is gestopt editorial — 1 februari

New Dawn is gestopt. New Dawn was een platform voor hedendaagse Nederlandse fotografie waar talent een podium werd geboden. Twee jaar en duizend posts later houdt New Dawn op te...

↠ read more

Van architectuur naar fotografie. Een interview met Dirk Hardy. interview — 1 februari

Anouk Dingelstad (1989, Amsterdam) werkte voorheen als creative producer/artbuyer bij KesselsKramer en als fotografie & new business agent. Voor ons interviewt ze...

↠ read more

Eli Dijkers en zijn parallelle wereld vol zwart-wit portfolio — 1 februari

“Het mooie is niet gecultiveerd, het lelijke is niet een probleem.” Eli Dijkers toont op de grens van het journalistieke een poëtische kant van ons alledaagse...

↠ read more

Nanda Meijer - Dag gedachten portfolio — 31 januari

Nanda Meijer maakte elke dag een foto met haar polaroid camera en schreef er dan bij waar ze op dat moment aan dacht. Het project ontstond omdat ze het altijd al interessant heeft...

↠ read more

Maarten Kuypers en zijn noodzaak tot herhaling portfolio — 31 januari

Kosmopolitische omgevingen als New York betekenen chaos. Want waar maak je verbinding mee als je gebombardeerd wordt met beeld en geluid? De meeste mensen staan in...

↠ read more

Danielle van der Schans - Hotel Linate portfolio — 30 januari

Tijdens haar bezoek aan Milaan viel het Danielle van der Schans op dat er veel Noord Afrikaanse, Eritrese vluchtelingen zich in de metropool bevinden. Zoekende naar een baan en...

↠ read more

Rogier ten Hacken - Existence portfolio — 30 januari

Fotografie is iets waar Rogier ten Hacken altijd mee bezig is. Hij kan niet anders; het is hoe hij in het leven staat en het is voor hem een manier geworden om het leven meer te duiden....

↠ read more

Nederlands Fotomuseum - Quickscan #2 editorial — 29 januari

Quickscan. Een vluchtige inventarisatie: onvolledig, tastend, het begin van een dialoog en een eerste bepaling van de verschillende posities in het veld. De Nederlandse...

↠ read more

I can’t put my finger on it - Karmen Ayvazyan portfolio — 29 januari

Het werk van Karmen Ayvazyan toont ongewone situaties waarbij eenvoud gepaard gaat met een bepaalde complexiteit. Zo gaat Karmen steeds op zoek naar een wisselend spel van het...

↠ read more

Quintessence event — 28 januari

Zondag 13 februari opent de tweevoudige expositie Quintessence met werk van Popel Coumou en Charlott Markus bij Dapiran Art Project Space in Utrecht. Quintessence belicht het...

↠ read more