De realiteiten van Denis Darzacq 3 juli, 15 — interview

Midden juni organiseerde het Nederlands Fotomuseum een Masterclass met de Franse fotograaf Denis Darzacq (Parijs, 1961). New Dawn had het genoegen om Darzacq te interviewen tijdens zijn bezoek aan Rotterdam. We spraken hem over zijn rol als docent, zijn kijk op de wereld en zijn werk.

Darzacq won in 2007 de World Press Photo Award voor zijn serie ‘La Chute’, waarin hij de energie en levenslust van jonge dansers in actie laat contrasteren met het stadse leven. In zijn werk verbeeldt Darzacq zijn kritische blik op de maatschappij op scherpe en creatieve wijze.

© Denis Darzacq

Je hebt zojuist een Masterclass gegeven. Hoe is het om als fotograaf niet alleen over jouw eigen werk te praten, maar ook een educatieve rol op je te nemen?
Op een bepaald moment in je leven is het tijd om terug te geven wat je zelf al hebt mogen ontvangen. Als het kan, zeg ik graag ‘ja’ tegen dit soort dingen. Ik denk dat dit soort activiteiten heel interessant zijn. Niet alleen voor de studenten, maar ook voor mijzelf. Het is een moment waarop mensen willen laten zien waar ze mee bezig zijn. We delen dit moment met elkaar. Het is een open conversatie. Studenten die een masterclass doen, lopen vaak tegen problemen aan die ze zelf niet kunnen oplossen. Ze willen iets veranderen aan hun werkwijze, maar ze weten niet hoe. Ze zijn op zoek en het resultaat van deze zoektocht zal uiteindelijk te zien zijn in hun werk.

Herken je de problemen waar de studenten tegenaan lopen?
Ja, zeker! Soms wil je een bepaald idee uitvoeren en kijk je niet meer naar de rest van de mogelijkheden. Als iemand je daarop wijst, zie je ineens zaken die je eerder over het hoofd hebt gezien. Hoe kan je iets wat je diep van binnen voelt, daadwerkelijk verbeelden? Dat is een moeilijk proces. Niet omdat wat je denkt niet interessant is, maar omdat de manier waarop je dat verbeeldt mogelijk oninteressant kan zijn. Het thema van de masterclass was een balans vinden tussen twee realiteiten. Zo’n thema vormt altijd het begin van een conversatie. Omdat mijn werk inspeelt op die balans, is het voor mij makkelijk om de conversatie op gang te brengen. Maar de studenten hoeven mijn visie uiteraard niet te volgen.

© Denis Darzacq

Waarom speel je in jouw werk met verschillende realiteiten?
Ik denk dat sterke beelden bestaan uit paradoxale acties binnen het frame. Als je erin slaagt om binnen hetzelfde beeld verschillende realiteiten te vangen, dan geeft die paradoxale shock een bepaalde intensiteit aan de beelden. Fotografie is voor mij een manier om de wereld te begrijpen. Voor mij is een foto dan ook een vraag en geen antwoord.

Over ‘La Chute’, waarmee je de World Press Photo hebt gewonnen, hoe ben je destijds op het idee gekomen voor deze serie?
In 2005 kwamen twee jongens om het leven tijdens een rel in Frankrijk. Ze probeerden aan de politie te ontsnappen en verschuilden zich in een elektriciteitskast, waar ze werden geëlektrocuteerd. Alle voorsteden van Frankrijk kwamen in opstand. Auto’s werden in brand gestoken en er raakten veel mensen gewond. In de media werden deze jongeren afgeschilderd als mensen zonder discipline, zelfbeheersing en levensdoel. Ik schrok hiervan en wilde laten zien dat de werkelijkheid anders was dan de media vertelde. De jongeren hebben wel degelijk discipline, de wil om te werken en het vermogen om te uiten wat ze denken. Ik vroeg de jongeren of ze dansend een figuur wilden maken om uitdrukking te geven aan het feit dat je ‘verstoten’ bent. In het frame zijn ze letterlijk op zoek naar hun balans. Op deze manier verbeelden de foto’s het vinden van een balans in de maatschappij.

© Denis Darzacq

Er hangen vier van jouw werken in de tentoonstelling ‘Faces’. Hoe ervaar je het om in deze bijzondere groepstentoonstelling te hangen?
Het is altijd een eer om tussen andere bekende fotografen te mogen hangen. Ik ben er ontzettend trots op. Deze expositie vormt een conversatie tussen tal van beelden. Het is een dynamisch en divers geheel. Het is een verrijking voor je kijk op de wereld.

Op welke manier dragen jouw beelden hieraan bij?
De beelden uit de serie ‘Casques de Thouars’ maakte ik in een klein dorpje in het midden van Frankrijk. Er gebeurt daar niks. Ze hebben de 20e eeuw gemist en hoogstwaarschijnlijk gaat de 21e eeuw ook aan ze voorbij. Maar ze hebben wel internet en televisie. Ze zien wat voor spannends er allemaal in de rest van de wereld gebeurt, alles is in beweging. De jongeren daar rijden op scooters en dragen allemaal een helm. Voor mij was dit laatste een heel verrassend element. Het zijn hele sportieve helmen, bijna helmen voor de Olympische Spelen. Plots zie je dat deze helmen niet alleen dienen als bescherming, maar ook als sieraad en als masker. Een masker waardoor iedereen een hele andere uitstraling krijgt. Plots lijken de jongeren op Darth Vader uit Star Wars. Maar onder die helm zie je wel de sjaal zitten die door grootmoeder is gebreid. Het zijn twee realiteiten die met elkaar zijn verweven. De jongeren proberen zich steeds opnieuw uit te vinden om een plek te vinden in de maatschappij. Ze creëren hun eigen persoonlijkheid. En dat is iets wat wij allemaal doen, we zijn constant op zoek naar onszelf.

© Denis Darzacq

Herken je jezelf in deze jongeren?
Ik voel mij altijd verbonden met de energie van de jeugd, de levendigheid. Zij hebben nog een leven voor zich, ze zijn nog veranderlijk. Ik denk dat je gelijk hebt, waarschijnlijk heb ik onbewust een deel van mijzelf hierin herkend. Op die manier zijn het een beetje zelfportretten.

Met de serie ‘Act’ toon je een heel ander (maatschappelijk) onderwerp.
Dat klopt. In deze serie verbeeld ik mensen met een handicap. Ik denk dat het de taak is van kunstenaars om hier de aandacht op te vestigen. We leven in een democratie. We moeten allemaal het recht hebben om op dezelfde plek te kunnen wonen en niet enkel in een tehuis ver weg van het centrum. De titel ‘Act’ staat dan ook voor actie en activisme. Door middel van mijn serie geef ik deze mensen een plek in de artistieke wereld.

© Denis Darzacq

Waarom is het zo belangrijk voor je om dit te doen?
Ik wil zoveel mogelijk zien in mijn leven. Ik wil zo dicht mogelijk bij verschillende mensen komen als ik kan. Ik heb het geluk dat voor mijn werk veel kan reizen. Ik kan steden op een andere manier bezoeken dan als toerist, ik ontmoet veel mensen met verschillende achtergronden. Dat is mijn favoriete manier van reizen. Om te zijn, om hier te zijn en omdat ik nieuwsgierig ben. Ik heb mij beseft dat ik de mogelijkheid heb om op te komen voor anderen, om hun stem te laten horen.

Ben je op dit moment ook bezig met een nieuw project?
Ja, zeker! Ik ben met een groep dansers naar museum het Louvre geweest. Daar hebben we een film gemaakt getiteld ‘La Visite’. Het Louvre was gesloten, speciaal voor ons. Op een dinsdagnacht, het was fantastisch! Ze zijn zo vrij.

© Denis Darzacq

Het Nederlands Fotomuseum toont tot en met 23 augustus de expositie ‘Faces’ waarin beelden van Denis Darzacq te zien zijn uit zijn series ‘Act’ (2010) en ‘Casques de Thouars’ (2007-2008). We hebben het gelijknamige boek ook gerecenseerd.

Tekst door Risiana Levie


Ibasho Gallery presenteert: Tea Ceremony And Flower Arrangement - Max Pinckers in dialoog met Werner Bischof event — 1 mei

Het beeld van Japan, verzadigd door clichés van een ondoordringbare en technologisch geavanceerde eilandnatie met zeer gedefinieerde culturele onderwerpen - zoals...

↠ read more

Kahmann Gallery presenteert: Marvin Newman in 5&33 Gallery event — 1 mei

In de jaren vijftig, een tijd waarin bijna alle kunstfotografen in zwart en wit werkten, durfden maar een paar pioniers met kleur te experimenteren. Een van hen was Marvin Newman...

↠ read more

OPEN CALL: NEW DUTCH TALENT event — 1 mei

GUP Magazine presenteert vol trots de achtste editie van New Dutch Photography Talent: New 2019. Deze toonaangevende publicatie introduceert ieder jaar de 100 beste nieuwe...

↠ read more

Melkweg Expo presenteert: metamorphosis - Lois Cohen & Indiana Roma Voss event — 26 april

Fotograaf Lois Cohen en stylist Indiana Roma Voss exposeren van 19 mei tot 10 juni ‘Metamorphosis’ in Melkweg Expo. Twaalf vrouwelijke iconen uit religie tot...

↠ read more

Adrien Lacheré - Memento Bangkok portfolio — 26 april

Adrien Lacheré (b.1988, FR) ontwikkelde zijn passie voor de fotografie tijdens zijn studies economie, hij maakte zijn eerste fotoreeksen in het dagelijkse...

↠ read more

Ronin - Tales of Solitude portfolio — 24 april

De werken van Ronin (b. 1978, based in NL) variëren van geënsceneerde scènes in nachtlandschappen tot intieme ontmoetingen in barre omstandigheden. We...

↠ read more

Stadsarchief Amsterdam presenteert: Dolf Toussaint event — 24 april

De Amsterdamse fotograaf Dolf Toussaint (1924-2017) zwierf vanaf de jaren zestig met zijn camera door de straten van Amsterdam en bracht de inwoners op sprekende wijze in beeld....

↠ read more

Viktor Van Hoof - Som Wansodany, movie super star was killed portfolio — 24 april

In de jaren ‘60 werd de eerste Cambodjaanse film geproduceerd, groeide het aantal studio’s fenomenaal en kenden de Khmer films een groot succes. Mensen gingen...

↠ read more

Instagram Takeover - Sam Gregg portfolio — 23 april

"Napels zien en sterven," vertelde Johann Wolfgang Von Goethe van Faus Italian Journey in 1786. Tegenwoordig is de uitdrukking een ironische verwijzing geworden naar de...

↠ read more

Kiekie - Olympisch Young Talent event — 18 april

Ook in 2018 gaat KIEKIE voor Olympus Nederland op zoek naar nieuw, jong talent! Met als doel om je uiteindelijk door te ontwikkelen als Olympus Visionary. Als Olympus Visionary...

↠ read more