Het herkennen van patronen - Een interview met Coralie Vogelaar 19 september — interview

Waarom is het, dat wij collectief als samenleving, de ene afbeelding aantrekkelijker vinden dan de ander? Hoe worden deze voorkeuren gevormd en wat is de impact ervan? De Nederlandse kunstenares Coralie Vogelaar (1981) Zoekt antwoord op deze vragen door te kijken naar herhalende patronen die voorkomen in grote hoeveelheden beeld en de door computers verzamelde data over hoe men hierop reageert.

Door te werken met de database van nieuwsbeelden van eenzelfde gebeurtenis, onderzoekt Vogelaar welk specifiek beeld het meest is gekopieerd op het internet. Aan de hand daarvan definieert ze dit als het meest ‘succesvolle’ beeld uit deze bepaalde reeks. Door dit succesvolle beeld te vergelijken met minder succesvolle tegenhangers, herkent ze componenten die in ons hoofd een ideaal beeld blijken te creëren. Haar project Recognized/ Not Recognized wordt geëxposeerd in het Museum of The Image (MOTI) in Breda, als onderdeel van het BredaPhoto festival, van sept 15 – Dec 31, 2016.

Vogelaar praat met ons in dit interview over fotografische archetypes, filmische beelden in journalistiek en de data achter dit alles.

Je keek exclusief naar journalistieke beelden van bepaalde impactvolle gebeurtenissen. Hoe heb je de gebeurtenissen waarop je je focust uitgekozen?
Ik koos de gebeurtenissen met de meeste beelden en de meeste persaandacht wereldwijd. Bijvoorbeeld de Euro Maidan demonstraties en de revolutie in Kiev, de vluchtelingen crisis en de protesten in Hong Kong. Daarbij is het project eigenlijk begonnen. Ik had een tussenstop in Hong Kong, daar was een protest gaande en iedereen nam foto’s – de mensen waren niet eens aan het demonstreren, iedereen nam enkel foto’s. Misschien is dat de nieuwe manier van protest voeren?

Voor mij was dit een interessante gedachte: welke foto’s zullen hier uit voortkomen? Het is waarschijnlijk een heel andere ervaring om zelf in het protest te staan, vergeleken met wanneer je naar beelden ervan kijkt. Ik werd hierdoor erg nieuwsgierig naar wat ze in Nederland van het protest zouden zien.

Maar het project gaat uiteindelijk niet over deze specifieke gebeurtenissen die ik heb gekozen, het gaat meer over de archetype regels om te definiëren of een nieuwsfoto ‘goed’ is.

Dus, hoe onderscheid je deze ‘goede’ nieuwsfoto’s?
Ik werk met de database van een persbureau. Hier zijn alle foto’s van een gebeurtenis te vinden om bekeken en geselecteerd te worden. Nadat ik had uitgezocht wat de meest gefotografeerde gebeurtenissen waren, heb ik alle foto’s van die gebeurtenis verzameld en ze in Google Image search geplaatst. Zo kon ik zien welke foto’s de meeste hits hadden – Dat is wanneer ze het vaakst over het gehele internet zijn gekopieerd. Vervolgens gebruikte ik de hooggeplaatste beelden van de dataset en vergeleek deze met foto’s die op dezelfde plek en door dezelfde fotograaf genomen waren en veel gelijkenissen vertoonden, maar welke niet waren geplaatst.

Vanaf dat moment wordend de regels duidelijk. Het resultaat is als een soort uitstekende curve: zomaar, midden in de chaos, is er een duidelijk beeld dat opduikt.

Wat zijn het soort regels die opduiken?
Er zijn bepaalde patronen die de aandacht trekken, bijvoorbeeld mensen die bij elkaar staan waarbij al hun posities een deel van een bepaalde beweging lijken: 1, 2, 3. Het is als een verhaal, een progressie.

In het echte leven, is er temidden van een bepaalde situatie, zoals een oorlog of een natuurramp, zoveel chaos dat je niet echt weet wat er precies aan de hand is, maar in een ‘succesvolle’ foto, is het verhaal vatbaar gemaakt. De chaotische foto’s – degene die laten zien hoe een situatie echt is wanneer je daar bent – die worden helemaal niet geplaatst. De succesvolle foto’s laten een simpel verhaal zien dat je kan volgen en zorgen dat je aandacht wordt getrokken naar één persoon, meestal het slachtoffer. Iedereen in de foto, alle handgebaren en alle lijnen, bewegen richting deze persoon waardoor je je als kijker direct met hem of haar kan identificeren.

Wat betekent het volgens jou dat al deze ‘succesvolle’ beelden zeer filmisch zijn?
Ik denk dat we geen tijd nemen, of hebben. We willen deze gebeurtenissen snel begrijpen en het zijn de meest vatbare beelden die dit bereiken. Onze breinen zijn gevuld met archetypes, die we in deze beelden zien en herkennen. We zien een beeld van een vluchteling graag als een jongen die een slachtoffer is, en bijvoorbeeld niet een beeld dat laat zien dat een vluchteling net zo is als wij. In de beelden voelt het niet alsof het sterke personen zijn – voor mij zijn het allemaal helden, maar ze worden neergezet als slachtoffer. In deze foto’s is er altijd één enkel slachtoffer, meestal een arm kind dat in de camera kijkt, iedereen omringt hem en daaromheen is een beetje chaos. Dat is altijd zeer succesvol.

Was je zelf verrast door de regels die opdoken?
Een groot deel van deze regels zijn vrij algemene kennis, dingendie we al weten of verwachten, maar het is vooral confronterend om dit bevestigd te zien. Een persoon voor een immense groep agenten? Dat werkt. Nooit twee of drie.

Je vertaalde deze succesvolle en niet succesvolle beelden in video’s met gechoreografeerde beweging. Vertel ons daar iets meer over.
Dit begon met de observatie dat de populaire foto’s een verhaal laten zien dat bijna op een dans lijkt – het is als een perfecte compositie van beweging en omlijsting. Ik wilde dit vertalen in een bewegingsstudie, dus ik werkte samen met choreograaf Marjolein Vogels en verschillende dansers die de setting van de verschillende foto’s op konden voeren. Een stilstaand beeld is enkel een moment uit de tijd, maar deze beweging helpt ons de relatie tussen deze twee beelden te begrijpen – we zien het hele verhaal erachter.

De choreografie geeft het gehele idee een abstractere interpretatie. Alle dansers hebben een achtergrond in meme (bewegingsstudie), dus ze bewegen liever dan dat ze dansen. Het grappige is dat ik bij het filmen van de niet succesvolle foto’s, de dansers de hele tijd moest corrigeren, omdat ze het telkens te mooi of te dramatisch maakten.

Wat denk jij dat de impact is van het idee dat één beeld representatief wordt voor een bepaalde scene en telkens opnieuw gekopieerd wordt, in plaats van andere beelden?
Wanneer een beeld heel vaak wordt gekopieerd, gaan we dit herkennen als een archetype, waardoor we het nog meer gaan kopiëren. Hierdoor wordt dit beeld steeds vaker gezien en dat beïnvloedt ons brein.

Ik ben gefascineerd door robots, en de manier waarop we hen leren om te zien. Om een robot aan te leren om een kat te kunnen zien, krijgt deze heel veel afbeeldingen van katten te zien. Het neurale netwerk van een robot werkt hetzelfde als ons brein, ook wij hebben de neiging om meer naar beelden te kijken, die we kunnen herkennen, doordat het iets bevat wat wij eerder hebben gezien. Beelden die veel gekopieerd en bekeken worden hebben daarom invloed op hoe wij andere, toekomstige beelden zien.

Denk jij dat deze regels, die we zien door het verwerken van bestaande data, gebruikt kunnen worden om te voorspellen wat het meest succesvolle beeld wordt?
Ja, ik ben ook op zoek naar een bepaald algoritme dat dit kan doen. Denk bijvoorbeeld aan de nieuwe Canon camera’s met ingebouwde smile-detection, waardoor de foto automatisch wordt gemaakt, wanneer iedereen van de groep lacht. In de toekomst kunnen deze voorspellende algoritmes misschien wel gebruikt worden in de camera: wanneer deze een hele ‘goede’ foto detecteert, eentje die aan alle criteria of regels voldoet, maakt het een foto. Ik wil niet zeggen dat ik dit algoritme ga vinden, maar de zoektocht ernaar is op zichzelf al zeer interessant.

Toch is het idee ook een beetje eng, omdat ik op dit moment ook nog steeds de niet succesvolle beelden kan zien wanneer ik inlog op de pers database. Misschien is dat in de toekomst helemaal niet meer mogelijk. Ofwel omdat de camera geen ‘goede’ foto heeft gedetecteerd en daardoor het beeld niet heeft geschoten, ofwel doordat de foto wel bestaat, maar de database deze er automatisch uit heeft gefilterd. Dit gebeurt tegenwoordig op een bepaald niveau, ook al wanneer je iets zoekt in de database: de foto’s die het populairst zijn komen bovenaan te staan, de minder populaire beelden eindigen altijd onderaan de lijst. Misschien krijgen we in de toekomst deze niet succesvolle beelden helemaal niet meer te zien.

Recognized / Not Recognized wordt geëxposeerd in Museum of The Image (MOTI) in Breda, als onderdeel van het BredaPhoto festival, van Sept 15 - Dec 31, 2016.

coralievogelaar.com


Unseen Photo Fair 23-25 september event — 22 september

DISCOVER NEW DEVELOPMENTS IN CONTEMPORARY PHOTOGRAPHY Unseen Photo Fairis dé internationale fotografiebeurs volledig gericht opnieuwe fotografie en vindt plaats...

↠ read more

Het herkennen van patronen - Een interview met Coralie Vogelaar interview — 19 september

Waarom is het, dat wij collectief als samenleving, de ene afbeelding aantrekkelijker vinden dan de ander? Hoe worden deze voorkeuren gevormd en wat is de impact ervan? De...

↠ read more

Fotogram Prijs 2016 event — 16 september

Hoe kies je één winnaar uit meer dan 500 foto’s? Aan de Fotogram Prijs deden dit jaar maar liefst 82 fotografen mee, van gepassioneerde amateurs tot...

↠ read more

Unseen Photo Festival 16-25 september event — 16 september

DISCOVER NEW DEVELOPMENTS IN CONTEMPORARY PHOTOGRAPHY Unseen Photo Festivalis een tiendaagse viering van de fotografie door heelAmsterdam. Van 16-25 september werkt Unseen...

↠ read more

ATA KANDÓ | I SHALL USE MY TIME event — 15 september

Ata Kandó | I Shall Use My Time in het Nederlands Fotomuseum! Ata Kandó wordt deze maand 103 jaar oud! Als hommage organiseert het Nederlands Fotomuseum in...

↠ read more

Een Eigen Beeldtaal - Scarlett Hooft Graafland interview — 9 september

Dit interview was al eerder, in december 2014, te lezen op onze website. Als kind mijmerde Scarlett Hooft Graafland (1973) over de gedachte om Indiaan of zigeuner te worden. Het...

↠ read more

Face the Dutch event — 5 september

ARTWEST Amsterdam presenteert: Na het succes in New York, nu te zien in Amsterdam! Deelnemende fotografen: Jenny Boot, Paul Breuker, Gitte Brugman, Cleo Campert, Fieke of...

↠ read more

Forgotten Grace|Joris van der Ploeg event — 2 september

Opening zaterdag 3 september, 2016|5-7pm 3 september - 15 oktober QLICK EditionsGerard Doustraat 1341073 VX Amsterdam www.qlickeditions.com Interview met Joris in New Dawn...

↠ read more

The Passed Present - 3 graduates - te zien bij S1 Gallery event — 1 september

Met o.a Roos Quakernaat en Iris Bergman. A Proper Dish van Roos Quakernaat is gebaseerd op een encyclopedie uit de jaren 50 die ervoor bestemd was vrouwen voor te lichten over o.a....

↠ read more

Samuel Otte - De Val book — 31 augustus

Samuel Otte is net afgestudeerd aan de KABK met dit project en het is genomineerd voor het Steenbergen Stipendium 2016. Het boek De Val is vanaf 3 september weer te koop via Samuel's...

↠ read more