Interview FOMU: Alec Soth 17 februari, 17 — interview

Met Gathered Leaves brengt het FOMU voor het eerst het werk van gerenommeerd Magnumfotograaf Alec Soth (US, °1969) naar België. In deze overzichtstentoonstelling krijg je vier cruciale reeksen uit zijn indrukwekkende oeuvre te zien: Sleeping by the Mississippi (2004), Niagara (2006), Broken Manual (2010) en Songbook (2014).

Alec Soth is bekend voor zijn lyrische aanpak van de documentaire fotografie. Hij vertrekt vanuit een fascinatie voor de uitgestrektheid van het Amerikaanse land, net zoals Robert Frank, Stephen Shore of Jack Kerouac. De titel van de tentoonstelling, Gathered Leaves, verwijst naar hoe Soth de fotografie ziet: simpelweg als vellen papier die zijn bijeengebracht. Het is ontleend aan Song of Myself (1855), het ultieme Amerikaanse epos van Walt Whitman. Het gedicht van Whitman leest als een catalogus van de diversiteit van de natie aan de vooravond van de Amerikaanse Burgeroorlog. Ook Alec Soth beschrijft zijn Amerika van de vroege 21ste eeuw als een tijd van spanning, waarin de natie haar hang naar individualisme probeert te verenigen met het belang van de gemeenschap.

New Dawn kreeg een rondleiding door de sympathieke fotograaf waarin hij begeesterd vertelt over zijn werk.

© Rebecca Fertinel - FOMU

Dag Alec, de tentoonstelling start met Sleeping besides the Mississippi, het is ook je eerste project?
Ik had al verschillende projecten gemaakt, maar dit is het eerste project waar ik echt tevreden over ben. Ik leef in Minnesota, de Mississippi vindt zijn oorsprong hier en loopt zo door het hele land, het idee is niet origineel of briljant, maar het was duidelijk dat ik dit moest doen. In die tijd was ik heel gelukkig - ik trouwde met mijn jeugdliefde - het was een jongensdroom om op roadtrip te gaan. De rivier zelf is niet aanwezig in de beelden, maar daar gaat het ook totaal niet over, het gaat meer over een metafoor voor wanderlust en vrijheid.

In dit project zijn de religieuze symbolen opmerkelijk.
In Amerika is religie nog altijd heel belangrijk, het is gewoon onvermijdbaar. Fotograferen deed ik tijdens de lente, wanneer ook Pasen valt. Zo zie je hier een foto die genomen is op Aswoensdag. Het gevoel van herboren worden als je de rivier volgt, geeft Pasen daarom een mooie betekenis voor mij, iemand die niet gelovig is.

De onderwerpen, en zeker de mensen die je fotografeert zijn niet altijd even makkelijk te benaderen. Je staat ook bekend als een heel introvert iemand. Hoe ga je hier mee om?
Ik weet het, het is zoals hoogtevrees en je probeert die angst te overwinnen door skydiving. Uit je comfortzone komen werkt als een soort therapie waardoor je de angst verliest. In het begin van mijn carrière was ik heel verlegen maar ik ben hierin gegroeid. Het fascineert me nog steeds, zeker wanneer ik lezingen en interviews geef. Ik ben niet de persoon die zomaar een gesprek aangaat met de persoon naast mij zoals in een vliegtuig. Dat is niet mijn persoonlijkheid, maar door fotografie besluit ik wel contact te zoeken met onbekenden, fotografie is een trigger die ervoor zorgt dat ik mensen benaderen vraag of ik hun mag portretteren.

© Rebecca Fertinel - FOMU

In het tweede project Niagara zie je al een lichte verschuiving in jouw manier van werken.
Niagara was een kantelmoment voor mij, ik was op zoek naar een nieuwe manier van werken, enerzijds een project in de geest van de Mississippi - connecting the dots - maar anderzijds ook totaal verschillend ervan. Terwijl het vorige thema over wanderlust ging, gaat het nu over zelfmoord en liefde. Niagara staat bekend om het aantal zelfmoorden en het aantal jong getrouwde koppeltjes. Al mijn projecten komen vanuit een persoonlijke motivatie, het trieste aan prille liefde is dat deze nooit blijft duren, en dat vind ik heel interessant. Toch wil ik niet zeggen dat ik een overziener van de cultuur ben of een wetenschapper met een algemene waarheid.

© Rebecca Fertinel - FOMU

De originele liefdesbrieven kan je in deze tentoonstelling lezen, hoe verzamelde je deze brieven?
Wanneer ik mensen portretteer, leg ik altijd eerst mijn project uit, mijn motivatie waarom ik hen wil fotograferen. Het verzamelen van de brieven was tijdrovend, maar essentieel in een project die over liefde gaat. De brieven voegen een meerwaarde toe, een expressie, anders zou de reeks niet werken.Toen ik net begon met dit project, had ik helemaal geen idee wat ik zou doen, buiten het gegeven van liefde en zelfmoord. Ik reisde 7 keer naar de watervallen. De eerste keer denk je na over wat je hebt gemaakt - je maakt een selectie - en dan ga je gerichter werken. De brieven kwamen pas in een later stadium, net zoals de naakten. Het is een uitdaging om een koppel in beeld te brengen, vaak was het te geforceerd en te stijf. Pas toen ze naakt poseerden, kwam de dynamiek terug die ik terugvind in mijn andere portretten.

Ik neem aan dat het niet makkelijk is om mensen op een dynamische manier in beeld te brengen met een 8x10 camera.
Wanneer het een individu is, dan voel je als kijker en als fotograaf een band. Bij een koppel bijvoorbeeld, moet je rekening houden met hun onderliggende relatie en blijf je de buitenstaander. Een grootformaatcamera werkt goed bij een individu, maar het wordt moeilijk met twee personen. Tijdens mijn eerste project kreeg ik nooit een 'nee' te horen, iedereen was heel verwelkomend, pas bij Niagara merkte ik de afstandelijkheid op en ging het moeizaam om mensen te fotograferen.

Je staat bekend als een van de grootste hedendaagse Amerikaanse documentaire fotografen, maar de serie Broken Manual beweegt zich toch naar een andere richting.
Ik wilde nog altijd plaatsen en mensen in beeld brengen, maar ik had nood aan meer experiment, mezelf bevrijden van het vaste stramien - nog altijd met dezelfde camera - maar door kleur en zwart-wit te fotograferen en uitsnijden van details, kreeg ik meer inzicht in hoe ik wil werken. Daarom richtte ik ook de uitgeverij Little Brown Mushroom (2008) op, artistieke vrijheid is heel belangrijk en ik merkte dat het commerciële aspect op mijn werk begon door te wegen. Door LBM kan ik mijn vrijheid nog behouden, het is een soort rebellie tegenover de buitenwereld.

Het verlangen om de samenleving te verlaten intrigeerde mij. Er zitten aspecten in die enkel voor mij betekenis hebben en de beelden met elkaar verbinden. Het zijn mijn kleine geheimpjes die verborgen blijven voor de kijker, daar gaat connecting the dots ook over. Ik verzamelde heel veel underground boeken over mensen die de samenleving willen verlaten. Mensen die eenzaam zijn, ontwikkelen vaak hun eigen mythologie, en besluiten zich af te zonderen van de buitenwereld. Ik ontmoette deze mensen door veel research, maar er zijn heel veel plaatsen in Amerika die gekend zijn om die plekken zoals in Utah en Ohio.

Voel je die eenzaamheid ook tijdens je projecten?
In het begin werkte ik altijd alleen, en dat was nodig. Tijdens Broken Manual waren er twee jonge documentairemakers mee. Daardoor besef ik nu des te meer dat fotografie een samenwerking is. Ik ben veranderd op zoveel vlakken, met het ouder worden wil ik ook niet meer alleen zijn. Ik denk dat het enkel mogelijk was om deze mensen te fotograferen, omdat uiteindelijk iedereen nood aan gezelschap heeft. De titel verwijst hier ook naar, het is een handleiding voor solitude, maar het functioneert niet. Niemand kan alleen blijven.

© Rebecca Fertinel - FOMU

Hoe belangrijk zijn titels voor jou?
Heel belangrijk, ik maak enkel projecten, daarnaast fotografeer ik nooit, ik heb zelfs mijn camera niet meegenomen naar België. Ik vergelijk het vaak met een auteur die titels kiest. Voor een auteur is de titel van groot belang, het vat het hele verhaal samen in enkele woorden en geeft het verhaal ook vorm. Mijn titels veranderen vaak tijdens het project, ze groeien als het ware mee met het werk. Zo was de titel van Sleeping by the Mississippi eerst From Here to There. Niagara had ik dan liever O Niagara genoemd, maar het is vaak zo dat andere kunstenaars met hetzelfde onderwerp dezelfde titels uitkiezen, en daar moet je vaak rekening mee houden.

Hedendaags is er een grotere opdeling tussen documentaire en conceptuele fotografie, hoe sta jij hier tegenover?
Er is een spectrum waarin je beweegt, Songbook beschouw ik eerder als een journalistiek werk. Het begon met de zines LBM dispatch in samenwerking met Brad Zeller die de teksten schreef. Maar op een gegeven moment wou ik de foto’s voor zichzelf laten spreken in een andere context, in combinatie met nieuwe beelden die ik voor andere opdrachten maakte. Uiteindelijk zijn conceptuele en documentaire fotografie maar labels, het is niet het een of het ander. Wat maakt het ook uit? Zolang ik zelf maar weet waar ik mee bezig ben. De rode draad, de bepaalde esthetiek blijft aanwezig in mijn werk, ook al verandert de stijl, ik herken de karakteristieken die mijn werk definieren. Die evolutie van stijlen gaat vanzelf.

© Rebecca Fertinel - FOMU

Welke raad zou je beginnende fotografen geven wanneer je terugkijkt op je carrière?
Eerlijkheid is het belangrijkste, je moet kunnen toegeven waar jouw interesses liggen. Als je katten wilt fotograferen, fotografeer dan katten. Ga jezelf niet verloochenen, elk onderwerp - wat dan ook - is een goed onderwerp, zolang jij er maar 100 procent achterstaat. Probeer ook verschillende manieren om te fotograferen, door eerlijk te zijn wat goed voelt, vind jouw eigen beeldtaal. Je moet zelfzeker genoeg zijn om alle twijfels los te laten en gewoon te relaxen.
Het heeft tijd nodig, maar het is heel belangrijk.

© Rebecca Fertinel - FOMU

© Rebecca Fertinel - FOMU

Alec Soth woont in Minnesota en is kunstenaar, fotojournalist, blogger, uitgever, Instagrammer en onderwijzer. Door zijn mateloze energie en uitgesproken positie binnen de hedendaagse internationale kunstwereld heeft hij een grote invloed op de huidige generatie jonge beeldenmakers. Hij onderzoekt alle mogelijke vormen die fotografie in de wereld aanneemt en bereikt zijn publiek op verschillende manieren, van tentoonstellingen in musea tot workshops vanuit zijn Winnebago-motorhome.

© Rebecca Fertinel

De tentoonstelling is te bezichtigen tot en met 4 juni 2017.
Adres: Waalsekaai 47, 2000 Antwerpen (België)

Voor meer info ga naar de website.

Instagram!

Website!


Ibasho Gallery presenteert: Tea Ceremony And Flower Arrangement - Max Pinckers in dialoog met Werner Bischof event — 1 mei

Het beeld van Japan, verzadigd door clichés van een ondoordringbare en technologisch geavanceerde eilandnatie met zeer gedefinieerde culturele onderwerpen - zoals...

↠ read more

Kahmann Gallery presenteert: Marvin Newman in 5&33 Gallery event — 1 mei

In de jaren vijftig, een tijd waarin bijna alle kunstfotografen in zwart en wit werkten, durfden maar een paar pioniers met kleur te experimenteren. Een van hen was Marvin Newman...

↠ read more

OPEN CALL: NEW DUTCH TALENT event — 1 mei

GUP Magazine presenteert vol trots de achtste editie van New Dutch Photography Talent: New 2019. Deze toonaangevende publicatie introduceert ieder jaar de 100 beste nieuwe...

↠ read more

Melkweg Expo presenteert: metamorphosis - Lois Cohen & Indiana Roma Voss event — 26 april

Fotograaf Lois Cohen en stylist Indiana Roma Voss exposeren van 19 mei tot 10 juni ‘Metamorphosis’ in Melkweg Expo. Twaalf vrouwelijke iconen uit religie tot...

↠ read more

Adrien Lacheré - Memento Bangkok portfolio — 26 april

Adrien Lacheré (b.1988, FR) ontwikkelde zijn passie voor de fotografie tijdens zijn studies economie, hij maakte zijn eerste fotoreeksen in het dagelijkse...

↠ read more

Ronin - Tales of Solitude portfolio — 24 april

De werken van Ronin (b. 1978, based in NL) variëren van geënsceneerde scènes in nachtlandschappen tot intieme ontmoetingen in barre omstandigheden. We...

↠ read more

Stadsarchief Amsterdam presenteert: Dolf Toussaint event — 24 april

De Amsterdamse fotograaf Dolf Toussaint (1924-2017) zwierf vanaf de jaren zestig met zijn camera door de straten van Amsterdam en bracht de inwoners op sprekende wijze in beeld....

↠ read more

Viktor Van Hoof - Som Wansodany, movie super star was killed portfolio — 24 april

In de jaren ‘60 werd de eerste Cambodjaanse film geproduceerd, groeide het aantal studio’s fenomenaal en kenden de Khmer films een groot succes. Mensen gingen...

↠ read more

Instagram Takeover - Sam Gregg portfolio — 23 april

"Napels zien en sterven," vertelde Johann Wolfgang Von Goethe van Faus Italian Journey in 1786. Tegenwoordig is de uitdrukking een ironische verwijzing geworden naar de...

↠ read more

Kiekie - Olympisch Young Talent event — 18 april

Ook in 2018 gaat KIEKIE voor Olympus Nederland op zoek naar nieuw, jong talent! Met als doel om je uiteindelijk door te ontwikkelen als Olympus Visionary. Als Olympus Visionary...

↠ read more